Metody oceny wytrzymałości opraw klejonych

4. Urządzenia pomiarowe Pull Test, standard ISO 19594:2017 i wnioski

Na rynku dostępne są różne urządzenia pomiarowe (testery), przeznaczone do oceny wytrzymałości opraw metodą Pull Test. Urządzenia pomiarowe są niezwykle proste w obsłudze, pozwalają na szybkie testowanie opraw.

Niestety, wszystkie produkowane urządzenia nie odzwierciedlają realnych warunków użytkowania opraw oraz charakteryzują się dość znacznym rozrzutem wartości otrzymanych danych pomiarowych. Urządzenia pomiarowe różnią się pomiędzy sobą sposobem mocowania opraw, różnym kątem otwarcia książek przed badaniem, kierunkiem wyrywania kartek, różnymi wartościami prędkości wyrywania kartek z grzbietów opraw podczas badań. W niektórych urządzeniach pomiarowych kartka jest wyrywana do dołu, a książka otwierana na stoliku badawczym na płasko (praktycznie na 180o), w niektórych – kartka wyrywana do góry, a grzbiet podczas wyrywania opiera się na klinach symulujących kąt otwarcia książki, natomiast w innych testerach książka przed badaniem otwierana jest na określony konstrukcją stolika pomiarowego testera kąt otwarcia (rys. 5, a,b,c). 

Rys. 5. Stosowane w różnych testerach sposoby umieszczenia książek przed badaniem Pull Test oraz kierunki wyrywania arkuszy

a - otwarcie książki na płasko (arkusz wyrywany do dołu), b - podczas wyrywania arkusza kliny testera symulują otwarcie książki (arkusz wyrywany do góry), c - niepełne otwarcie książki - pod kątem (arkusz wyrywany do dołu) 

Zarejestrowana w niektórych urządzeniach   nierównomierna prędkość podczas wyrywania kartki przy stosowaniu elektromagnetycznych lub pneumatycznych mechanizmów napędu zacisków wyrywających niejednokrotnie doprowadzało do otrzymania różnych wyników wytrzymałości przy badaniu tych samych opraw.

W literaturze technicznej niejednokrotnie wskazywano na problem oceny wytrzymałości opraw i konieczność opracowania standardu międzynarodowego. Dopiero w 2017 roku został opublikowany standard  ISO 19594:2017 gdzie przedstawiono zalecaną metodę badań  Pull Test do oceny wytrzymałości  opraw łączonych klejowo.

W nowoopracowanej metodzie do oceny wytrzymałości opraw zaproponowano sposób umieszczenia oprawy przed badaniem, kierunek wyrywanie kartki z grzbietu wkładu – do góry ze stałą prędkością wyrywania (20 mm/min) oraz  specjalny system podtrzymywania grzbietu w procesie wyrywania kartki, co zapewnia stałe warunki wyrywania kartki z grzbietu badanej oprawy. Konstrukcja nowego testera oparta została na zasadzie pomiaru zastosowanej w testerze firmy Tony Behr (Niemcy).

W odróżnieniu od wcześniej stosowanych zaleceń, w  standardzie  ISO 19594:2017 zaproponowano nowe zalecenia do oceny wytrzymałości opraw metodą Pull Test, ujednolicone dla wszystkich stosowanych rodzajów klejów: dyspersyjnych, termotopliwych i poliuretanowych (tabela 1). 

Tabela 1. Zalecenia ISO 19594:2017  określające wytrzymałość opraw badanych metodą

Pull Test

Wytrzymałość oprawy Wynik Pull Test,
N/cm
bardzo dobra >  7,0
dobra ≤  7,0
> 6,1
zadowalająca ≤  6,1
> 5,1
nie do przyjęcia ≤  5,1

Dzięki opracowaniu standardowej metodyki przeprowadzenia pomiarów podczas badań wytrzymałości opraw staje się możliwym obiektywny nadzór za parametrami wytrzymałościowymi opraw w procesie produkcyjnym. Stałe nadzorowanie podczas produkcji nad wytrzymałością wytwarzanych opraw może dać niewątpliwą przewagę nad konkurentami, pozwoli uniknąć możliwe nieporozumienia pomiędzy Wydawcą a Drukarzem, a co najważniejsze - przyczynić się do wysokiej jakości książek wyprodukowanych na sposobem Perfect Binding.