OFFSET (CTP - Computer-to-Plate)

1. Wprowadzenie do technologii offsetowej

Druk offsetowy to technika pośrednia – obraz z formy (płyty) drukowej przenoszony jest najpierw na specjalny cylinder pokryty gumowym obciągiem, a dopiero później na papier. Podczas druku płyta jest wstępnie zwilżana wodą, która przylega do obszarów niedrukujących (hydrofilowych i oleofobowych, tzn. przyciągających wodę i odpychających oleje). Następnie nakładana jest farba oleista, która przylega tylko do obszarów drukujących (oleofilowych i hydrofobowych, czyli przyciągających oleje i odpychających wodę). Dzięki temu w druku uzyskujemy wyraźne krawędzie elementów graficznych oraz wysoką powtarzalność odbitek wysokiej jakości.

Proces druku offsetowego rozpoczyna się od przygotowania formy drukowej, zwykle aluminiowej, na której obraz jest chemicznie lub cyfrowo naniesiony. Płyta jest następnie montowana na cylindrze w maszynie drukującej.

Technologia CTP zrewolucjonizowała branżę poligraficzną, oferując najwyższą precyzję i jakość wydruku. Bezpośrednie naświetlanie cyfrowe znacząco przyspiesza produkcję, skracając czas przygotowania form drukowych oraz redukując koszty operacyjne i ilość odpadów. Rezygnacja z wcześniej stosowanych klisz (w technologii CTF, Computer-to-Film) i agresywnej chemii czyni proces bardziej ekologicznym, ułatwiając redukcję śladu węglowego i uzyskanie certyfikacji środowiskowej. Dodatkowo wysoki stopień automatyzacji oraz integracja z nowoczesnym oprogramowaniem graficznym zapewniają płynność pracy i pełną kompatybilność z zaawansowanymi liniami montażu płyt.

2. Czym jest płyta CTP?

Technologia CTP opiera się na aluminiowych płytach pokrytych emulsją światłoczułą, na które laser precyzyjnie nanosi obraz. Płyta taka jest następnie wywoływana, by utrwalić powstały na niej obraz. Dzięki bezpośredniemu naświetlaniu CTP usuwa błędy pasowania kolorów wynikające z deformacji folii pod wpływem temperatury, oferując bardziej wydajny, powtarzalny i opłacalny model przygotowalni.

Płyty CTP zapewniają wysoką jakość druku dzięki eliminacji pośrednich etapów naświetlania, co zapewnia wyjątkową stabilność i ostrość punktu rastrowego (typowo 2–98%, zależnie od systemu). Technologia ta pozwala na stosowanie wysokich liniatur (do ok. 300 lpi w zastosowaniach specjalnych) oraz precyzyjne naświetlanie w rozdzielczościach od 1200 do 4000 dpi, co przekłada się na doskonałą szczegółowość i pełną kontrolę nad przyrostem punktu oraz równowagą woda-farba.

3. Podział płyt offsetowych

W zależności od systemu, naświetlanie płyt CTP wykorzystuje powłoki termiczne, fioletowe lub UV, dostosowane do konkretnych potrzeb produkcyjnych – Kodak, ECO3 (dawniej Agfa) i Fujifilm przodują w oferowaniu różnych rozwiązań CTP.

Termiczne CTP: Ta technologia wykorzystuje laser na podczerwień (830 nm) do nagrzewania warstwy kopiowej (emulsji światłoczułej). Charakteryzuje się najwyższą stabilnością, precyzyjnym punktem rastrowym oraz dużą wytrzymałością nakładową. Płyty termiczne są odporne na światło otoczenia, co ułatwia ich obróbkę, i idealnie sprawdzają się w druku akcydensowym oraz opakowaniowym.

Fioletowe CTP: Technologia bazuje na diodach fioletowych (405 nm). Oferuje większą prędkość obrazowania i zmniejsza koszt urządzeń, ale wymaga stosowania żółtego światła ochronnego. Płyty te pozwalają na osiągnięcie nakładów rzędu 200 tys. – 250 tys. odbitek, co czyni je odpowiednim wyborem do druku wysokonakładowego.

Bezprocesowe CTP: Najnowocześniejsza i najbardziej ekologiczna technologia, która całkowicie eliminuje potrzebę użycia wywoływarki i środków chemicznych. Płyta po naświetleniu trafia prosto na maszynę, gdzie warstwa niedrukująca jest usuwana podczas przyrządu do nowej pracy. Pozwala to uniknąć błędów powodowanych przez pracę wywoływarki (np. paskowania wynikającego z użycia zbyt słabego wywoływacza lub uszkodzenia warstwy kopiowej przez nierównomierny docisk szczotek czyszczących), a dodatkowo redukuje zużycie wody i energii oraz generuje mniej odpadów.

Źródła: Kodak, Fujifilm 

4. Płyty termiczne

Termiczne płyty CTP to rynkowy standard, który zrewolucjonizował przygotowalnię, oferując ekologiczną i wydajną alternatywę dla tradycyjnych metod naświetlania. Ich kluczowe zalety to wysoka czułość na laser, gwarantująca wyjątkową rozdzielczość detali, oraz wysoka równowaga wodno-farbowa. Charakteryzują się dużą wytrzymałością nakładową i odpornością chemiczną, co czyni je idealnymi do produkcji gazet, czasopism, opakowań oraz luksusowych materiałów promocyjnych.

5. Płyty fioletowe

Płyty fioletowe CTP wykorzystują laser 405 nm, który dzięki krótkiej fali pozwala na odwzorowanie bardzo drobnych detali. Technologia ta oferuje najwyższe prędkości obrazowania oraz dużą stabilność ekspozycji, co czyni ją idealną dla druku gazetowego i dziełowego. Laser fioletowy charakteryzuje się wysoką stabilnością, co gwarantuje powtarzalność ekspozycji i redukuje problemy jakościowe wynikające z wahań mocy światła. Dzięki wysokiej wydajności i wytrzymałości płyty fioletowe dominują w druku prasy oraz środowiskach o średnich wymaganiach jakościowych, np. w druku akcydensowym (katalogi, broszury).

Źródła: Kodak, Fujifilm, ECO3 

6. Płyty bezprocesowe

Bezprocesowe termiczne płyty CTP to płyty drukujące, w których całkowicie wyeliminowano etap wywoływania chemicznego. Po naświetleniu, podczas którego następuje utrwalenie obszarów drukujących, nie wymagają użycia wywoływarki, chemii, wody ani procesu płukania. Wywoływanie następuje bezpośrednio w maszynie drukującej pod wpływem kontaktu płyty z roztworem nawilżającym i farbą. Roztwór nawilżający wnika w nieutwardzoną warstwę kopiową i powoduje jej zmiękczenie oraz osłabienie przyczepności do aluminiowego podłoża; ostatecznie warstwa kopiowa zostaje usunięta mechanicznie wraz z farbą w czasie pierwszych obrotów cylindra. Do zalet takich płyt należą: redukcja kosztów środków chemicznych i wody; ograniczenie ilości odpadów i negatywnego wpływu na środowisko; uproszczenie i przyspieszenie procesu produkcji. Wykorzystuje się je w druku akcydensowym, druku dziełowym (książkowym) oraz do realizacji prac nisko- i średnionakładowych.

Źródła: Kodak, Fujifilm