2. Wprowadzenie

Papier, mimo swojej pozornej prostoty, jest materiałem podlegającym ciągłym przemianom fizycznym i chemicznym. Procesy te zachodzą zarówno podczas użytkowania, jak i przechowywania wyrobów papierowych, a ich intensywność zależy od wielu czynników, m.in. rodzaju zastosowanych włókien, technologii produkcji, obecności substancji zakwaszających oraz warunków środowiskowych. W przypadku dokumentów, książek i materiałów archiwalnych szczególnego znaczenia nabiera zdolność papieru do zachowania swoich właściwości przez bardzo długi czas. Zagadnienie trwałości papieru ma istotne znaczenie nie tylko z punktu widzenia użytkowego, ale również kulturowego i historycznego, ponieważ od jakości podłoża zależy możliwość przechowywania i ochrony dziedzictwa piśmienniczego dla przyszłych pokoleń. W odpowiedzi na te wymagania opracowano specjalne gatunki papierów trwałych i, określanych często mianem papierów bibliotecznych lub archiwalnych.

Od pewnej grupy papierów wymagana jest ich trwałość w określonym czasie, związane jest to z tym, że papier podczas użytkowania starzeje się. Starzenie to objawia się obniżeniem parametrów technicznych i wizualnych papieru. Odporność na starzenie (trwałość) należy zaliczyć do właściwości chemicznych, gdyż determinują ją głównie: składniki organiczne i nieorganiczne, ich rodzaj i stan oraz odczyn pH [Szwarcsztajn Edward.1988.Właściwości wytworów papierniczych. SITPP: Łódź]. Odporność na starzenie (trwałość) jest niezmiernie ważną właściwością wszystkich papierów przeznaczonych do użytkowania w niekorzystnych warunkach (np. w podwyższonej temperaturze, w świetle słonecznym) lub do ich długiego przechowywania (archiwa, biblioteki).

Pod wpływem dłuższego przechowywania właściwości wytrzymałościowe i optyczne (białość) produktów papierowych ulegają pogorszeniu. Stare papiery żółkną, stają się słabsze, kruszeją i w skrajnych przypadkach rozsypują się. Grozi to zniszczeniem często bezcennych i unikatowych dokumentów, dla których jedynym ratunkiem jest konserwacja, prowadzona w muzeach, archiwach i bibliotekach [Jakucewicz Stefan.2010. Papier do drukowania właściwości i rodzaje. Michael Huber Polska: Warszawa].